TRENGSRBBLOG

Novida,
EBRD BAS (İşletme Danışmanlığı Hizmetleri) Sağlayıcısıdır.
EU-Funded Inno-4-AgriFood Danışmanıdır.
TURQUALITY® Yetkili Yönetim Danışmanıdır.

Karadağ Hakkında

Güneydoğu Avrupa’da küçük bir Batı Balkan devleti olan Karadağ;

– 1945 sonrasında Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti’nin (SFRY) parçası olmuştur.

– Karadağ, dağılan Yugoslavya’yı oluşturan 6 Cumhuriyetten biri idi.

– 1992’de Sırbistan’la birlikte Yugoslavya Federal Cumhuriyeti’nin (FRY) bir üyesi olmuştur.

– 2003’te FRY, ‘Sırbistan ve Karadağ Devlet Birliği’ olarak yeniden adlandırılmıştır.

– 21 Mayıs 2006 yılında yapılan Referandum ile federasyondan bağımsızlık kararı alınmıştır.

– 3 Haziran 2006’da bağımsızlığını ilan etmiştir.

– Kendi Merkez Bankası’nı, kendi Gümrük Tarifelerini oluşturmuş ve kendi bütçesini kendisi idare etmektedir.

– Ardından, Euro-Atlantic entegrasyonu doğrultusunda hazırlıklarına başlamıştır.

– Haziran 2017 itibarıyle NATO üyesi olmuştur.

– 2025 AB Üyelik sürecinin önde gelen adaylarındandır.

– Konumu: Enlem: 41°52’-43°42’; Boylam: 18°26’-20°22’

– Çevresindeki Ülkeler

– Doğusunda: Arnavutluk ve Kosova

– Kuzeyinde: Sırbistan

– Batısında: Hırvatistan, Bosna-Hersek

– Güneyinde: Adriyatik Denizi yer alır.

– Karadağ, 13,812 kilometrekarelik bir yüzölçümüne sahiptir.

– 614 km.’lik sınır uzunluğu vardır.

– Mavi Adriyatik’e kıyı şeridi ise: 293,5 km.

– 73 km. uzunluğunda plajlara sahiptir.

– Devletin Adı: Karadağ Cumhuriyeti.

– Yönetim Biçimi: Cumhuriyet; Parlamenter Demokrasi’dir.

– Genel seçimler 4 yılda bir yapılmakta.

– İdarî Bölge olarak 23 belediyeye ayrılmıştır.

– Hukukî yapısı Sivil Hukuk Sistemi’dir.

– Resmî dili Karadağca’dır (Montenegrin).

– %43 Sırpça; %37 Karadağca dilleri konuşulmaktadır.

– Din olarak Protestan/Katolik Hıristiyan yoğunluktadır.

– Başlıca Şehirleri:

  • Başkenti Podgorica’dır (eski adıyla Titograd),
  • Niksiç, Bijelo, Polje, Bar, Cetinje (eski Kraliyet Başkenti)

– Karadağ’ın yerel saat GMT+1’dir.

– Yerel ölçü birimi olarak metrik sistem kullanılmaktadır.

– Telefon kodu +382’dir.

– Alan kodu .me’dir.

– 1 Ocak 2002’den bu yana resmî para birimi olarak € (Avro) kullanılmaktadır.

– Çalışma gün ve saatleri, Pazartesi-Cuma 08:00-16:00 iken, yakın zamanda 18:00’e çıkarıldı. Banka ve postaneler: 08:00-20:00 arası açık. Mağazalar genelde 09:00-21:00 arası açık. Gıda mağazaları 06:00-21:00 arası açık. Turizm sezonunda neredeyse tüm mağazalar 24:00’e kadar açık olabiliyor.

Karadağ oldukça dağlık bir ülke. İtalyanca Monte ‘dağ’, negro ise ‘kara’ anlamına geliyor. Doğusunda Arnavutluk ve Kosova, kuzeyinde Sırbistan, batısında Hırvatistan, Bosna-Hersek, güneyinde Adriyatik denizi yer alıyor. Ülkenin başkenti Podgorica, aynı zamanda en büyük şehri unvanına sahip. Dağın altında’ anlamına gelen Podgorica, neredeyse düzlük alana kurulmuş tek şehir. Stara Varos olarak bilinen eski şehir bölgesinde iki cami ve bir saat kulesi mevcut. Yeni şehir bölümü Trg Republike’de ise, restoran ve barlar, gece kulüpleri, publar yer almakta. Podgorica Maratonu, her yıl Ekim ayında uluslararası sporcuları bir araya getiriyor.

Karadağ turizminin merkezi ve Adriyatik Kıyılarına nazır konumlanmış Budva, 20,000 nüfuslu küçük bir şehir. Podgorica’ya 65 km uzaklıkta, toplam uzunluğu 21 km’.yi bulan 17’den fazla güzel plajı, koyları, kayalıkları, küçük adaları ve oldukça renkli geçen gece hayatı ile “Karadağ’ın Miami’si” olarak biliniyor. Becici Plajı ile Jazz Plajı en ünlü plajlarından. Şehrin tarihi bölgesi Stari Grad, yüksek kale duvarlarıyla çevrili. İçeride şirin kafe ve restoranlar, hediyelik eşya dükkânları var.

Sveti Stefan, Karadağ’ın Budva’nın yakınlarında yer alan sıra dışı bir ada köy. Birçok ünlünün mekânı var (Sophia Loren, Elizabeth Taylor, gibi). James Bond filmlerinden Casino Royale filminin çekildiği muhteşem bir deniz manzarasına sahip otel burada.

Dünyanın en güzel 20 körfezi arasında anılan ve UNESCO Dünya Mirası Listesinde bulunan Kotor, Orta Çağ kasabalarını andıran mimarisinin yanı sıra deniziyle de etkileyici bir liman şehri. Cruise gemilerinin uğradığı Kotor, dev gemiler için uygun doğal limanı, yüksek dağları, eski şehri, kiliseleri ile görenleri kendine hayran bırakıyor. Şehrin, labirente benzeyen dar sokaklarında gezdikten sonra şirin kafelerde yorgunluk atabilirsiniz. Kotor şehrinin Koruyucu Azizi Sweti Tripun adına 9. yüzyıldan bu yana düzenlenen geleneksel bir kutlama olan Saint Tryphon Günü, şubat ayında düzenleniyor. Yaz mevsiminde düzenlenen Kotor Karnavalı ise, şehrin en popüler ve renkli etkinlikleri arasında yer alıyor.

Kotor Koyu’nun en güzel yerlerinden biri yine UNESCO koruması altındaki küçük sahil kasabası, Perast. Ormanlarla kaplı dağlar ve turkuaz rengi tertemiz denizle çevrelenmiş; daracık taş döşenmiş sokaklar ve begonvillerle süslü taş evlerle bezenmiş; ve hemen karşısında 12. yüzyıldan kalma Benedikten Manastırına sahip St. George Adası ve Meryem Ana’ya adanan Our Lady of Rocks yapay adası yer almakta.

Kotor Körfezi kıyısında bulunan Tivat ise, yaz kış canlı bir sahil şehri. Porto Montenegro adlı büyük bir yat limanına ve güzel plajlara sahip. Özellikle yaz döneminde limana çekilmiş çok sayıda lüks yat görebilmek mümkün. Trg Sv. Roko Meydanı ve Buca-Lukovic Sarayı,  Rönesans Yazlık Evi, kutsal heykelleri ile Çiçek Adası (Ostrvo Cvijeća), Plavi Horizonti’nin kumsalları ve Sveti Marko Adası’ndaki eski Club Med barakaları Tivat’ta görülecek yerler arasında. Tivat yakınlarında bulunan küçük köy Gornja Lastva, geleneksel dans ve müzikler eşliğinde gerçekleşen etkinliklerin yer aldığı Fiest haftası ile biliniyor. Ülkenin ikinci havaalanı burada yer almakla birlikte, şu anda Türkiye’yle ulaşım sadece Podgorica havalimanı üzerinden sağlanmakta.

Karadağ’ın Kotor Körfezi’nde yer alan bir diğer sahil şehri de, Herceg Novi. Osmanlı döneminde Castelnuovo (yeni kale) olarak anılıyormuş. Şehrin tarihi sokakları arasına sıkışmış saat kulesi, kale, meydan, Kanlı Kula, gezilebilecek yerler arasında.

Bar, ‘Eski şehir’ ve ‘Yeni kısım’ diye iki bölgeye ayrılan tarihi bir bölge. Dünyanın en önemli tarihi yerleşim alanlarından biri olarak gösterilen Stari Bar, ülkedeki Müslüman nüfusun da en yoğun olduğu bölge. Stari Kalesini ve çevresindeki yapılar gezilebilir. Ülkenin Serbest Bölge Limanı da Bar şehrinde bulunmakta.

Ülkenin eski başkenti olan Cetinje, Podgorica’nın 50 km batısındaki tarihi bir kasaba. 17,000 nüfuslu şehir yaz mevsiminde önemli miktarda turist çekmekte. Karadağ’ın beş yüzyıl boyunca kültür ve eğitim başkenti olmuş. Kültürel ve sanatsal anlamda önemli bir şehir. Çok sayıda konsolosluk binası var. Eski Osmanlı Konsolosluğu bugün Tiyatro Okulu olarak hizmet veriyor. Kral Nikola’nın Evi, müzeler ve Ortodoks Çetinje manastırı görülecek yerler arasında. Büyükelçilik binalarından bazıları şu an cafe ya da sanat galerisi olarak kullanılıyor. Yeşili ve düzgün mimarîsi göz dolduruyor. Lovćen Ulusal Parkı nefes kesiyor. Cetinje’de yer alan Ostrog Manastırı, dünya çapında ünü olan bir Manastır. Deniz seviyesinin 900 m yukarısındaki kayalar, St. Vasilije of Ostroskog’un büyük Ortodoks mucizesine dair bir yapıtı temsil ediyor.

Ulcinj, Karadağ’ın 32,72 km. sahile sahip bir kıyı tatil beldesi. Tepelik bir yerde kurulmuş, Adriyatik kıyısındaki en eski kasabalardan biri. 2,000 yılın üzerinde bir tarihe sahip olduğu düşünülmekte. Doğu ve Batı kültürleri yüzyıllarca bu bölgede çarpışmış. Kasaba, Arnavutluk sınırına yakın bir yerde bulunuyor. 10.828 nüfuslu halkın çoğunluğu Arnavut ve Arnavut toplumunun merkezi gibi bir yer. Eski şehir restaurant, cafe, galeri, otellerle dolu. Merkezinde bir cami var ve onun yanından uzayıp giden cadde boyunca sıralanan evlerden oluşuyor. 18,1 km’lik şeride yayılmış 25’ten fazla plaja  sahip. 13 km ile Adriyatik Denizi’nin en uzun plajı Velika Plaza yer almakta. Mala Plaza, Ada Bojana, Borove sume ve Valdanos ise diğer plajlar. Ada Bojana, kumlu plajları ile özgün bir nehir adası. Valdanos, eski zeytin ağaçları ile dolu kıyı şeridine sahip bir koy. Ülkenin vazgeçilmez tatil merkezlerinden biri olan Ulcinj’de yazlık apart oteller ve kiralık villalar mevcut.

Karadağ’ın kuzeyinde yer alan Kolasin, 17. yüzyılda Türkler tarafından kurulmuş. Kurulduğu tarihten beri 23 kez el değiştirmiş ve yıkılıp yeniden Karadağ’da en fazla ziyaret edilen şehirlerden biri. 900 km2’lik yüzeye sahip Tara Nehri ve boyunca akan Moraca akıntısı, dağlarla  çevrilmiş. Şehri, Sinjajevina, Bjelasica, Kljuc ve Vucje şehirleri çevrelemiş. 954 m. yükseklikte kurulmuş ve kar turizmi için uygun, hava spa’sı deniyor. Yazın da turist çekmekte.“Biogradska gora” Ulusal Parkı’nın içinde yer alan Biogradsko Gölü, Avrupa’nın korunan en bakir 3 ormanından biri.Biogradsko Gölü, 1094 m. Yükseklikte ve çevresinde yürüyüş parkurları mevcut. 12,000 kişinin bulunduğu Kolasin belediyesinin merkezi yerleşiminde yaklaşık 6,000 kişi yaşamakta.

Ülkede Skadar Gölü, Lovćen, Biogradsko Gölü ve Durmitor olmak üzere dört şahane ulusal park bulunuyor.  Sayısız kanyona, çok sayıda göle sahip olan ülkede Skadar Gölü, Šas Gölü ve Plavsko Gölü önemli göller. Bunlardan Skadar Gölü, sahip olduğu 40 adası ile Balkanların en büyük gölü.

Ülkenin kuzeybatısında, Zabljak şehri yakınlarındaki Durmitor Ulusal Parkı, UNESCO koruması altında. ABD’deki ünlü Büyük Kanyon’dan sonra dünyanın ikinci Avrupa’nın ise birinci büyük kanyonu olan Tara Kanyonu‘na da ev sahipliği yapıyor. Macera tutkunları için rafting, kano, bisiklet sürüşü gibi seçenekler bulunuyor. Crno Gölü gibi 16 farklı buzul gölü daha olan Durmitor Dağı çevresindeki park, UNESCO Koruma Alanları Listesine de girmiş.

– 01-02 Ocak: Yeni Yıl

– 07-08 Ocak: Noel (Ortodoks) opsiyonel

– 22 Nisan: Paskalya (Ortodoks) opsiyonel

– 01-02 Mayıs: İşçi Bayramı

– 21-22 Mayıs: Zafer Bayramı

– 13-14 Temmuz: Devletleşme Bayramı

– 623,000 kişilik bir nüfusa sahiptir.

– Nüfusun %63’ü şehirlerde yaşamaktadır.

– UNDP verilerine göre doğuşta beklenen yaşam süresi 77,3 yıldır.

– Doğum oranı gittikçe azalmaktadır.

– Toplam nüfusun %50,6’sını kadın nüfus, %49,4’ünü ise erkek nüfus oluşturmaktadır.

– Toplam nüfusun %45’i Karadağ, %29’u Sırp, %9’u Boşnak ve %5’i ise Arnavut kökenlidir.

– Dinî inanca göre toplam nüfusun %72’si Ortodoks, %19’u Müslüman, %3,4’ü Katolik inanca sahip olup; diğer inançlara sahip olanlar ise %5,6 oranındadır.

– 2017 yılı tahminlerine göre ülkede bulunan işgücü sayısı 273.000’dir.

– İşgücünün %75’i hizmetler, %17,1’i sanayi ve %7,9’u ise tarımda istihdam edilmektedir.

– İşsizlik oranı %16,62 seviyesindedir.

– 15-24 yaş arası işsizlerin, işsizlikteki payı %41 olup, dünya sırlamasında 11. sırada yer almaktadır.

– Kıyılarda Akdeniz iklimi görülmekte olup;

  • Yaz ve Sonbahar ayları: sıcak ve kuru
  • Kış ayları: Kuzeyde sert ve yoğun kar yağışlı,
  • Karasal iklim denebilir.

– Ortalama olarak 240 gün güneşli geçer.

– Ortalama hava sıcaklığı:

  • Yaz aylarında: 27,4ºC (40ºC’lere çıkar)
  • Kış aylarında: 13,4ºC

– En önemli doğal kaynakları:

  • Ormanlar,
  • Boksit
  • Hidroelektrik enerji

– Orman arazilerinin değeri, korunması, organizasyonu, çeşitliliği, yönetimi ve çevre üzerindeki etkileri açısından Karadağ Ormanları Avrupa’nın en iyi ormanları arasında yer almaktadır.

– Karadağ ekonomisi, 2001 yılına kadar yoğunluklu devlet kontrolüne dayanmakta idi.

– 2001 sonrasında ise ekonomik liberalleşme süreci başlatıldı.

– Bunun sembolik bir göstergesi 2002 yılında Pazar Ekonomisi’nde Euro’nun tek para birimi olarak kullanılmaya başlanmasıdır (her ne kadar AB kurumlarınca resmen onaylanmamış olsa da).

– Bağımsızlık süreci ile birlikte, özellikle turizmde ile banka kredileri ve maaş artışlarına paralel olarak hane halkı tüketimindeki artış sayesinde güçlü bir büyüme sergilemeye başladı.

– Üst-Orta Gelir Kategorisindedir.

– Mart 2019 itibarı ile enflasyon %0,8 seviyesinde idi.

– Şubat 2019 itibarı ile Ticaret dengesi 147,681 bin € açık vermekte idi.

– Şubat 2019’daki ihracat miktarı 32,030 bin €uro iken, İthalat miktarı 179,712 bin €uro oldu.

– Kamu borçlarının GSMH içindeki payı %62,5 seviyesindedir.

– Askerî harcamalara ayırdığı pay 71,7 milyon $ düzeyindedir.

– Kredi Puanı 40’tır.

– Aralık 2018 itibarı ile Doğrudan Yabancı Yatırım (FDI) 843,101 bin €uro düzeyinde gerçekleşmiştir.

– 2005’lerde %20’lerde seyreden işsizlik oranı %16’lar seviyesine geriledi.

– Ekonomik yapısı, turizm de dâhil olmak üzere hizmet sektörü ağırlıklıdır.

– Karadağ ekonomisi büyük oranda KOBİ’lere dayanmaktadır.

– Dünya ekonomilerinin Gayrı Safî Yurtiçi Hasılaya (GDP) göre sıralamasında 152. sırada yer almaktadır.

– 2018 IMF verilerine göre Karadağ’ın Gayrı Safî Yurt içi Hasılası (GSYİH) 5,547 milyon $ olarak gerçekleşmiş; Kişi başına düşen Gayrı Safî Yurt içi Hasıla (KBGSYİH) ise 9,398 $ olmuştur.

– 2018 IMF verilerine göre 2018’deki büyüme oranı %3,1 seviyesinde gerçekleşmiştir.

– IMF tahminlerine göre Karadağ’ın 2019 yılındaki Gayrı Safî Yurt içi Hasılası (GSYİH) 5,607 milyon $ olarak gerçekleşecek; 2023’te ise 7,048 milyon $ seviyesine ulaşacaktır (ülke sıralaması 154. olacaktır).

– IMF tahminlerine göre Karadağ’ın 2019 yılındaki Kişi başına düşen Gayrı Safî Yurt içi Hasıla (KBGSYİH) ise 12,310 $ olacak ve 2023 yılında 15,000 $ seviyesinde çıkacaktır (ülke sıralaması ise 155. olacaktır).

– 2019 Ekonomik Bağımsızlık Endeksi’nde Karadağ, 60,5 puanla dünyada Suudi Arabistan’ın ardından 92. sırada yer almaktadır.

– Ekonomik Bağımsızlık Endeksi’nin ilgili sahalarındaki puan durumu ise şöyledir:

  • Hukukun Egemenliği:
    Mülkiyet Hakkı: 55,4
    Kamunun Bütünlüğü: 39,5
    Yargının Etkililiği: 51,8
  • Kamunun Büyüklüğü:
    Kamu Harcamaları: 32,6
    Vergi Yükü: 85,3 (vergi yükü anlamında oldukça avantajlı ülkeler arasındadır)
    Malî Sağlık: 23,2
  • Mevzuat Verimliliği: (Mevzuat Karadağ’da iş yapma, çalışma ve malî konuların önünü açıcı niteliktedir)
    İş Yapma Özgürlüğü: 73,3
    Çalışma Özgürlüğü: 73,4
    Malî Özgürlük: 81,6
  • Açık Piyasa: (Karadağ’da genel anlamda açık piyasa koşulları söz konusudur).
    Ticarî Özgürlük: 84,7
    Yatırım Özgürlüğü: 75,0
    Finansal Özgürlük: 50,0

– Monstat (Karadağ İstatistik) 2018 verilerine göre toplam GSYİH’nın:

  • %51’ini küçük işletmeler,
  • %24’ünü orta ölçekli işletmeler,
  • %25’ini ise büyük işletmeler oluşturmaktadır.

– 2018 Dünya Bankası verileri ile, toplam GSYİH’nın:

  • %71,8’i hizmetlerden,
  • %19,1’i sanayiden,
  • %9’u ise tarımdan gelmektedir.

– 2018 Dünya Bankası verilerine göre, genel ticaretin GSYİH içindeki dağılımı:

  • Genel ticaret: %11,5
  • Tarım, Avcılık, Ormancılık, Balıkçılık: %8,1
  • Kamu Yönetimi ve Savunma: %7,3
  • Konaklama ve Gıda: %6,6
  • Gayrımenkûl Faaliyetleri: %6,5
  • Finans ve Sigortacılık: %4,7
  • Enformasyon ve İletişim: %4,2 şeklindedir.

– Alüminyum Endüstrisi, gayrı safî millî hasılanın (GSMH) %40’ını oluşturmakta olup, yıllık 120.000’luk üretim yapılmakta ve toplam ihracatın %80’i de bu endüstriden gelmektedir.

– Turizm Sektörü, GSMH’nın %15’ini oluşturmakta olup, doğrudan yabancı yatırım çekmeye devam etmektedir. Aktif nüfusun %15’i istihdam edilmektedir. Her sene Karadağ nüfusunun 2-3 katı turist misafir edilmektedir. Alternatif destinasyon arayan turistlerin ülkeye yönelmesiyle turizm gelirlerinde artış beklenmektedir. Gemi ve yat turizmi olanakları da sunan yeni lüks turizm işletmelerinin katkısı yüksektir. Özellikle Adriyatik Kıyılarında gelişime açıktır. Turizm altyapısını iyileştirme ve eko-turizmi geliştirme politikaları süregelmektedir. Otel altyapısını güçlendirmek için Avrupa’daki konaklama standartlarını sağlayacak büyük yabancı Otel Zincirlerini çekme politikaları söz konusudur. Kara ve demiryolu ağlarının, hava ulaşım imkânlarının iyileştirilmesi/genişletilmesine önem verilmektedir.

– Tarım ve Gıda İşleme Endüstrileri, GSMH’nın %15’ini oluşturmakta olup; %60’ını Hayvan Besiciliği, %40’ını ise Toprak İşleme teşkil etmektedir. Ana İhracat Ürünleri ise Şarap ve Biradır.

– Karadağ’ın ihracatının başını işlenmemiş alüminyum, alüminyum cevherleri ve konsantreleri çekmektedir. Ardından elektrik enerjisi gelmektedir. Onu uzunlamasına kesilmiş, biçilmiş ağaç; petrol yağları ve bitümenli minerallerden elde edilen yağlar; taze üzüm şarabı; çinko cevherleri ve konsantreleri gibi ürünler izlemektedir.

– Karadağ’ın ithalatının başını ise petrol yağları ve bitümenli minerallerden elde edilen yağlar; otomobil, steyşın vagon ve yarış arabaları; elektrik enerjisi; tedavide/korunmada kullanılmak üzere hazırlanmış ilaçlar; elektrikli cihazlar gibi ürünler çekmektedir.

– Karadağ’ın ihracat yaptığı ülkelerin başında %17,8’lik oranla Sırbistan; %12,7 ile Bosna Hersek; %8,5’ar ile Macaristan ve Hong Kong gelmektedir. Hemen ardından %6’lık oran ve 25,242 bin €uro ile Türkiye gelmektedir.

– Karadağ’ın ithalat yaptığı ülkelerin başında ise %21,5’luk oranla Sırbistan; %9,6 ile Çin; %8,5 ile Almanya; %7,3 ile İtalya; %6,6 ile Bosna Hersek; %5,9 ile Yunanistan; %5,7 ile Hırvatistan ve hemen ardından 80,583 bin €uro ile %3,1’e tekabül eden oranda Türkiye gelmektedir.

– Hali hazırda Karadağ’da yalnızca BAR Limanı, Serbest Bölge işletmesine sahiptir.

Adres: AD Luka Bar (Port of Bar Holding Co.) – Free Zone Department 85000 Bar, Obala 13.jula bb
Telefon: +382 30 312 666
Web Sitesi: http://www.lukabar.me

– Gelir Vergisi: Serbest Bölge’deki işletme, gelir vergisinden (% 9) muaftır.

– Vergi ve Harçlar: Serbest Bölge’ye getirilen maldan gümrük vergisi, gümrük giriş harcı, katma değer vergisi (%17 ) vb. vergi, harç vs. alınmamaktadır. Serbest Bölge’de inşa edilen binaların inşa ve bakımında kullanılan malzemelerin ithalatında da geçerlidir.

– Emlâk Vergisi: Serbest Bölge’de bulunan emlâklar ve mülk için emlâk vergisi alınmamaktadır.

– Sigorta: Sadece Serbest Bölge’deki işletmede çalışanlar için %6 oranında emeklilik ve maluliyet ile %4 oranında sağlık sigortası ödenmesi zorunludur.

– Dış ticarette, ürün ithalatında ve ihracatında herhangi bir kontenjan, izin ve benzeri kısıtlama yoktur.

– Serbest Bölge’deki sermaye yatırımında, kâr transferinde ya da iştiraklarda herhangi bir sınırlama yoktur.

– Serbest Bölge’deki mülk millîleştirilemez ve kamulaştırılamaz.

– Vergi Kredileri:Sabit varlık yatırımlarının %25’i bir sonraki vergi periyodunda ödenecek vergiden düşülebilmektedir. Vergiden düşülen bu miktar toplam ödenecek vergi miktarının %30’unu aşamaz.

– Gelişmemiş Bölge Teşvikleri (ülkenin Kuzey bölümü):Üretim faaliyeti gösterecek yeni kurulan firmalardan üç yıl boyunca vergi alınmaz.

– Taşıma Kaybı:Sermaye kazançları ve kayıpları hariç faaliyetlerden kaynaklanan zararlar, 5 yıl boyunca takip eden yılların kârlarından düşülebilir.

– Menkûl Değerlere Yapılan Yatırım: Sermaye yatırımlarından elde edilen kârın yeni menkûl kıymetlerin satın alınması amaçlı kullanıldığı durumda, bu kâr (1) bir yıl içinde yeniden yatırımda olduğu koşullarda vergiye tâbi değildir. Menkûl kıymetler satış kârı 2 (iki) yıldan fazla vergi mükellefi tarafından tutulursa vergiden muaftır.

– Karadağ küçük, ancak açık bir ekonomiye sahiptir.

– Ticaret politikasının temeli düşük gümrük vergileri ve tarife dışı engellerin mevcut olmaması ile özetlenebilir.

– Gümrük vergileri, Gümrük Vergileri Kanunu’nda düzenlenmiştir.

– Gümrük uygulamaları AB ile uyumludur.

– Vergiler %0 ile %30 arasında değişmektedir.

– Ticarî olmayan amaçlarla ithal edilen mallara %5 oranında vergi uygulanmaktadır.

– Ortalama gümrük vergisi oranı %6’lar civarındadır.

– Ülkede yerel üretim ve yatırım teşvik edilmiş, vergi sistemi AB direktifleri ve uluslararası standartlara uygun olarak düzenlenerek; basit, etkin ve uygulaması kolay bir sistem haline getirilmiştir.

– İthalat:

  • Hammadde İthalatı: İthal edilen hammaddelerden ihracat için son ürün elde edilecekse hammadde ithalatı gümrük vergisinden muaftır. Bunun için yetkili gümrük otoritesinden onay alınmalıdır.
  • Yabancı Yatırımcı olarak Ekipman İthalatı: Söz konusu durumda gümrük vergisi ödenmemekle beraber, KDV ödenmesi zorunludur. Yetkili gümrük otoritesine başvurularak onay alınmalıdır.

– İhracat:

  • İhraç edilen ürünlerden herhangi bir gümrük vergisi alınmamakta,
  • Ancak KDV kanununa göre %0 KDV ödemelidir.
  • Bu demektir ki; hammaddeler için KDV ödenmekte ve son ürün ihraç edilirken KDV ödenmemektedir.
  • Aynı zamanda ihraç edilen ürünün hammaddesi için ödenen KDV de geri alınabilmektedir.

– Aralık 2018 tarihinde geçerli olan vergi oranları:

  • Kurumlar Vergisi: %9
  • Gelir Vergisi: %9 (veya %11)
  • Satış Vergisi Oranı: %21
  • Sosyal Güvenlik Oranı: %34,3 (tavan: 50,000 €uro)
  • Şirketler için Sosyal Güvenlik Oranı: %10,3
  • Çalışanlar için Sosyal Güvenlik Oranı: %24
  • Katma Değer Vergisi (K.D.V.): %21

– Karadağ’da, Serbest Pazar Ekonomisine geçiş süreci yaşanmaktadır.

– 1999’da başlayan özelleştirme sürecinden bu yana %85 kadar devlete ait kuruluş özelleştirilmiştir.

– Bankalar, telekomünikasyon ve benzin dağıtım şirketlerinin %100’ü özelleştirilmiş durumdadır.

– Önde gelen sanayi kuruluşu olan alüminyum kompleksini özelleştirmiştir. Alüminyum sektöründeki yeni yapılanma Avro Bölgesi ve Balkan pazarına olan ihracatın artmasına katkıda bulunmuştur.

– 2002-2016 döneminde Karadağ’daki doğrudan yabancı yatırımların toplamı 9 milyar €’ya yaklaşmıştır.

– Karadağ’a 2017 yılında yapılan Doğrudan Yabancı Yatırımı (FDI) 650 milyon €’yu bulmuştur.

– Ülkedeki toplam yatırımların GSYİH’ya oranının, 2022 yılında %25,1 düzeyinde olması beklenmektedir (IMF).

– Hedef, ekonomik kalkınmayı destekleyecek, istihdamı artıracak, hizmet kalitesini ve yaşam standartlarını yükseltecek projelere yatırım yapılması olarak açıklanmıştır.

– Enerji, ulaştırma ve turizm gibi sahalarda önemli altyapı projeleri devreye alınmaktadır:

  • Luštica ve Kumobir gibi yerlerde birçok büyük ölçekli Turizm Projeleri hayata geçirilmekte.
  • Otoban projesi yürütülmekte.
  • Karadağ ile İtalya arasında denizaltı kablo döşeme, Možura’daki rüzgâr çiftliği gibi projeler sürüyor.
  • Büyük bir güneş gücü tesisi inşa edilmesi için ihaleye çıkılacak.

– Karadağ ekonomisinin bel kemiği olan turizm dışında, enerji, altyapı ve tarım, yatırım potansiyeli yüksek sahalar.

– Aynı zamanda Karadağ’ı 2020 itibarı ile bütçede ‘artı’ya geçirecek malî konsolidasyon projeleri de devreye alınmakta.

– Yabancı yatırımcıların Karadağ’lı yatırımcılar gibi avantajlardan faydalanması için 10 yeni Program hayata geçirilecek:

  • Yeni işgücü yaratılması için teşvik fonları tahsis edilmesi,
  • Belli başlı bazı vergilerden muafiyet sağlanması,
  • Teçhizat alımı, inovatif faaliyetlerin hayata geçirilmesi, gibi maliyetlerin %50-70’inin karşılanması gibi.

Doğrudan Yatırım Teşvikleri Kararnamesi:

Karadağ hükümeti tarafından ilan edilen ve Karadağ resmî gazetesinde yayınlanan 80 no’lu, 31 Aralık 2015 tarihli kararnamede; üretim veya hizmet sektörlerinde doğrudan yatırım yapmayı cazip hale getirecek yatırım teşvikleri sunma ve bu doğrultuda ödeme programları oluşturma metot ve koşullarının yönetim kriterleri yer almaktadır.

Doğrudan Yatırım Nedir?

Yeni kurulan bir ticarî işletmenin maddî ve maddî olmayan varlıkları, mevcut bir ticarî işletmenin kapasite artırımı veya ürettiklerinden farklı ürün ve üretim süreçlerinin çeşitlendirilmesidir. Bu Kararnameye göre, bir ticarî işletmenin hisse veya stok alması, doğrudan yatırım olarak kabul edilmez. Yatırım Teşvikleri Karadağ Hükümeti Bütçesi’nden sağlanır.

Maddî varlıklara yatırım, arazî, bina, üretim tesisleri, makine ve ekipmana yapılacak doğrudan yatırım anlamına gelir. Aynı zamanda, Yatırım Projesinin uygulanacağı, kiralanan işyerinde yapılacak bina ve üretim tesisleri yatırımının, 10 yıldan az olmamak şartıyla imzalanan Doğrudan Yatırım Teşvik Sözleşmesi tarihinden itibaren işyeri kira maliyeti de buna (maddî varlıklara) dâhildir.

Maddî olmayan yatırımlar, amortisman hesaplamasına tabi olan ve Teşvik Faydalanıcısı tarafından kullanılan ve Teşvik Faydalanıcısının bilançosuna kaydedilen devlet yardımına ilişkin mevzuata uygun olarak patentlere ve lisanslara yapılan yatırım anlamına gelir.

Yatırım Teşvikleri şu şekilde kullanılabilir:

İş olanağı yaratan ve Karadağ’ın ekonomik ve bölgesel gelişimine katkıda bulunan Yatırım Projelerine finansman sağlamak.

Yatırım Teşvikleri şu şekilde kullanılamaz:

Yatırım Projelerine finansman sağlanamayan sektörler: birincil tarımsal üretim; sentetik elyaf üretimi; havayolu, deniz, kara veya demiryolu ile yolcuların taşınması ve iç suyolları veya kargo hizmetlerinin ticarî taşımacılığı dâhil olmak üzere taşımacılık; şans oyunları; ticaret; kömür ve çeliğin birincil üretimi; elektrik üretimi; petrol ve gaz; tütün ve tütün ürünleri; silah ve mühimmat; genetiği değiştirilmiş organizmaların ve tehlikeli atıkların üretimi.

Devlet yardımını yöneten mevzuat uyarınca, yatırım değeri ihracata bağlı bir dağıtım ağı kurma maliyetini içeremez.

Yatırım Teşvikleri şu Ticarî İşletmelere verilebilir:

1) İşletme Merkezi Sicil Kayıt Sistemine kayıtlı olan  (bundan böyle CRBE olarak anılacaktır);

2) Bu Kararnameye uygun bir yatırım projesi sunan;

3) İflas veya tasfiye etmemiş olan; işyerlerinin yasaya uygun olarak yeniden yapılanma isteğinden kaynaklanan iflası düzenleyen yasaya uygun olarak yapılanlar hariç;

4) Daha önce resen adlî bir kovuşturmadan suçlu bulunmamış olan;

5) Başvuru ayından önceki ay dâhil olmak üzere, tüm vergi ve katkılarla ilgili yükümlülükleri yerine getiren;

6) Başvurudan önce, Karadağ’daki çalışanların sayısını 12 ay öncesinden %10 azaltmamış olan;

7) Başvuruda belirtilen yatırım projesi konusunda herhangi bir devlet yardımı kullanmayan;

8) Devlet yardımları mevzuatı uyarınca sıkıntıda olmayan ve;

9) Yasadışı alınmış devlet yardımını geri ödeme yükümlülüğü altında olmayan.

Yatırım Teşvikleri şu Ticarî İşletmelere verilebilir:

Başvurunun çeşitli gerekçelerle sunulduğu yatırım projesi için devlet yardımı kullanan işletmelerden Büyük İşletmeler için Yatırım Projesi değerinin azami %50, Orta Ölçekli İşletmeler için %60 veya Küçük İşletmeler için %70 kadardır.

Bu Kararnameye göre, yeni bir çalışan, Yatırım Projesinin yürütüleceği faaliyetlerde kalıcı olarak istihdam edilecektir. Böylece Karadağ’da Faydalanıcı Teşviği ile çalışan sayısı da artmış olacaktır. Ödül kriterlerine göre ödüllendirilebilir yatırım teşvikleri miktarı aşağıdaki gibi olacaktır:

– 3.000 EUR her bir yeni çalışan için, 76 ile 85 arası puan,

– 4.000 EUR her bir yeni çalışan için, 86 ile 95 arası puan,

– 5.000 EUR her bir yeni çalışan için, 96 ile 105 arası puan,

– 6.000 EUR her bir yeni çalışan için, 106 ile 115 arası puan,

– 7.000 EUR her bir yeni çalışan için, 116 ile 125 arası puan,

– 8.000 EUR her bir yeni çalışan için, 126 ile 135 arası puan,

– 9.000 EUR her bir yeni çalışan için, 136 ile 145 arası puan,

– 10.000 EUR her bir yeni çalışan için, 146 ile 150 arası puan.

Yatırım Teşvikleri şu Yatırım Projeleri için verilebilir:

Doğrudan Yatırım Teşvikleri Anlaşması sonuçlandıktan sonra üç yıl  içinde en az 20 yeni çalışana iş sağlayacak, asgari yatırım değeri 500.000 EUR olan yatırım projeleri.

Doğrudan Yatırım Teşvikleri Anlaşması imzalandıktan sonra üç yıl içinde en az 10 yeni çalışanı için iş sağlayacak asgari 250.000 EUR yatırım değeri olan Kuzey ve Merkez bölgelerinde, başkent Podgorica hariç, yerel öz-hükümet birimlerinin topraklarında gerçekleştirilen yatırım projeleri.

Yatırım Teşvikleri ödülünün kriterleri şunlardır:

a) Ticari İşletmelerin referansları;

b) Yatırım Projesinin tamamlanması sırasında ve sonrasında Karadağ’daki diğer iş yerlerinin katılım iş hacmi;

c) Yatırım Projesinin değeri;

d) Yatırım Projesinin araştırma ve geliştirmeye etkisi;

e) Yatırım Projesinin insan kaynaklarına etkisi;

f) Yatırım Projesinin çevreye etkisi;

g) Uluslararası cironun hacmi;

h) Yatırım Projesinin ekonomiye etkileri;

i) Yatırım Projesinin bölgesel gelişime etkisi ve

j) Ticari İşletmenin yatırım yapmak istediği bölgedeki yerel öz yönetim biriminden gelecek niyet mektubu.

Karadağ’da doğrudan yatırım yapmak isterseniz, lütfen info@novida.com.tr ile iletişime geçiniz.

22 Kasım 2018 tarihli Karadağ Hükümet Kararı uyarınca Yatırım Yoluyla Karadağ Vatandaşlığı Programı kapsamında; 1 Ocak 2019 ile 31 Aralık 2019 arasına tekabül eden sınırlı sürede, Avrupa Birliği dışındaki ülkelerden 2000’e kadar aday, Karadağ’da vatandaşlık hakkı elde edebilecektir.

Başvuru, başvuranların eşleri ve 18 yaş üzeri çocuklarını içerdiği gibi, 18 yaş altı çocuklarının da yetişkin olarak Karadağ vatandaşlığı edinebilmesini içerir.

Mayıs 2018’den itibaren, Karadağ vatandaşları vizesiz ya da havaalanı vizesi ile Schengen bölgesini de içeren 120 ülkeye erişim hakkına sahip olacaktır.

Karadağ Pasaportu için Gerekenler:

– Başvuranların güvenlik taramasından geçmesi,

– Başvuranların sağlık kontrolünden geçmesi, ve

– Devlet harçlarının ödenmesi gerekmektedir.

– Yatırım yapılan mülk, 5 yıl boyunca elde tutulmalıdır.

Yatırım Seçenekleri:

  1. Seçenek: Toplam €550.000’luk Yatırım

– Başkent Podgorica’da veya Karadağ’ın kıyı kesiminde (gelişmiş bölge) bir geliştirme projesi için €450.000 tutarında yatırım;

– En az 5 yıldızlı tesis, en az 60 konaklama yeri, minimum €15,000,000 tutarında yatırım ve en az 80 yeni çalışan istihdamı;

– Az gelişmiş yerel özerk bölgelerin gelişimi için ESCROW hesabına €100.000 tutarında yatırım.

  1. Tercih: Toplam €350.000 Yatırım

– Karadağ’ın kuzey veya orta bölgelerinde (gelişmemiş bölge)(Başkent Podgorica hariç) bir geliştirme projesi için €250.000 tutarında yatırım;

– En az 4 yıldızlı otel veya karma turist kompleksi, en az 35 konaklama yeri, minimum €5,000,000 tutarında yatırım ve en az 25 yeni çalışan istihdamı;

– Az gelişmiş yerel özerk bölgelerin gelişimi için ESCROW hesabına €100.000 tutarında yatırım.

Devlet Harcı:

– Başvuran için €15.000.

– En fazla 4 aile bireyi için geçerli olmak kaydıyla, her aile bireyi için €10.000,

– 4 aile bireyini aştığı durumda, her bir aile bireyi için €50.000.

Eğer Yatırım Yoluyla Karadağ Vatandaşlığı Programı ile ilgileniyorsanız, iletişim için: info@novida.com.tr.

Karadağ’da Şirket Kuruluşu

Genellikle Ltd. Şirket yeterli olmaktadır. Minimum ciro alt sınırı bulunmamaktadır. Asgari sermaye miktarı 1 (bir) €uro’dur. Şirketin sadece 1 (bir)  Üst Düzey Yöneticisi (Executive Director) olmalıdır.

Ltd. Şirket kurma konusu oldukça basit ve fazla zamanınızı almayacak bir konu; uzaktan da Şirket açılışı yapılabilmekte. Tek Kişi Sahipliğindeki Şirket kurulum süreci şu şekilde ilerlemekte:

– Hizmet Sağlayıcı, öncelikle sizlerle Şirketinizin faaliyet sahası, hissedarları, Üst Yöneticisi (Executive Director), adresi gibi konularda görüşme yapar; gerekli tüm bilgileri edindikten sonra, ‘Şirket Kuruluş’ Dokümanlarını hazırlar.

– Hizmet Sağlayıcı, dokümanların İngilizce/Karadağca versiyonlarını incelemeniz amacıyla size gönderir; içerik onaylandığında, nihaî versiyonlarını paylaşır.

– Şirket Yetkiliniz tarafından, Şirket Kuruluşu kararı (ya da birden fazla Hissedar söz konusuysa, Ortaklık Mutabakatı (Memorandum of Association)) ve Yetki Belgesi tescillenir.

– Belgelerin orijinalleri Yeminli bir Tercüme Bürosu’na götürülüp Karadağ lisanına çevirisi yapılır.

– Çeviri, Yeminli Tercüme Bürosu’nun veya Tercümanın yemin zaptının bulunduğu Noterlik’te onaylattırılır.

– Noter’de onaylanan bu tercüme, Apostil almak üzere Noter’in bulunduğu ilin Valiliği’ne ya da ilçenin Kaymakamlığı’na götürülür.

– Orijinal doküman seti Hizmet Sağlayıcı’nın Ofisi’ne gönderilir.

– Hizmet Sağlayıcı, Maliye Bakanlığı ve Vergi Dairesi başvurularını yapar ve ilgili Kurumlara bildirimde bulunur.

– Kayıt işlemi, orijinal belgelerin Hizmet Sağlayıcı’nın eline geçmesini takip eden 4 (dört) iş günü içinde gerçekleştirilir.

– Hizmet Sağlayıcı, Şirket Kuruluş Evraklarını,  Vergi Numarasını, KDV Numarasını ve Şirket Kaşesini temin eder.

– Hizmet Sağlayıcı’nın Yetki Belgesi yalnızca Şirket Kaydı işlemini kapsar ve Şirket ya da Hissedar(lar) adına herhangi bir belgenin imza yetkisini içermez.

Şirket kuruluşu ile birlikte, Sendika ve Ticaret Odası üyeliği de gerçekleştirilmektedir.

Karadağ’da Şirket İdamesi

Karadağ’da şirket idamesi anlamında çok fazla resmî zorunluluk bulunmamaktadır. Şirketin, Vergi Hesabı açması, herhangi bir değişikliği Vergi Otoritelerine bildirmesi, vergi ve sosyal güvence ödemeleri için işveren bünyesindekilerin aylık bazda maaşlarını bildirmesi, aylık bazda K.D.V. raporlarını sunması ve yıllık vergi raporlarını sunması gerekmektedir. Bu süreç, doğal olarak Muhasebe(ci) Bürosu desteği ile yürütülmektedir.

İŞ KURMAYA BAĞLI OLARAK KARADAĞ’DA ÇALIŞMA ve GEÇİCİ OTURMA İZNİ

Şirket Üst Düzey Yöneticisi (Executive Director), iş durumuna bağlı olarak Geçici Oturma İzni alabilir; ancak Şirket Hissedarları için aynı durum söz konusu değildir.

İş Kurmaya bağlı olarak Çalışma ve Geçici Oturma İzniyle ilgili süreç ve gerekli belgelere dair bilgiler şu şekildedir:

  1. Yetkili kişinin Geçici Oturma İzni alabilmesi için öncelikle Karadağ’da yerleşik bir Firma kurması ve Üst Düzey Yöneticisi (Executive Director) olması gerekmekte. Ancak bu role istinaden Geçici Oturma İzni alabilir.
  2. Geçici Oturma İzni almak için gerekli belgeler:

– Anavatanından Sabıka Kaydı Belgesi

– Diploma Belgesi (Karadağ’da denkli için Hizmet Sunacak Kuruluş işlemleri yürütebilmektedir)

– Pasaport fotokopisi

– Geçici Oturma İzni başvurusu esnasında Pasaportun orijinali de gösterilecektir.

– Karadağ’da kurulmuş olan Şirket ile ilgili Resmî Belgeler (Şirket Kuruluşunu gerçekleştiren Hizmet Sunacak Kuruluş tarafından tüm gerekli belgeler sunulabilir)

– Karadağ’da kurulu bir Bankada en az 3,65o €uro’luk hesap açıldığını gösterir Banka Ekstresi.

– Sağlık Belgesi (Sağlık Kontrolü üzerine)

– Sigorta Poliçesi

– Karadağ’da Daire Kira Sözleşmesi

  1. Biyometrik tarama gereksiniminden ötürü, Karadağ’da Çalışma ve Geçici Oturma İzni talep eden kişinin, Karadağ’da olması, Emniyet Müdürlüğü’nden randevu alarak,  gerekli belgeleri bizzat sunması gerekmektedir.
  2. Servis Sağlayıcı, Şirket Üst Düzey Yöneticisi (Executive Director) için (varsa Ortakları için) Çalışma ve (varsa Aileleri için) Geçici Oturum izinlerini ve Kartlarını alır.
  3. Çalışma ve Geçici Oturma İzni, farklı Belediyelere göre değişmekle birlikte, yaklaşık 20 (yirmi) gün içerisinde alınabilmekte.
  4. Servis Sağlayıcı, Şirket ve Şahıs adına Banka Hesaplarını açılmasına destek olur.
  5. Servis Sağlayıcı, Noter aracılığıyla 12 aylık Kira Kontratı yapılması ve İkametgah adresi temin edilmesine destek olur.
  6. Çalışma ve Geçici Oturma İzni çıktığında Yetkili kişi, Kimliğini teslim almak üzere bizzat Karadağ’da bulunmak durumundadır.

Çalışma ve Geçici Oturma İzinleri yıllık bazda yenilenmelidir.

Karadağ’da balıkçılık ve (su kültürü) balık yetiştiriciliği ile ilgilenenler için, Karadağ Tarım ve Kırsal Kalkınma Bakanlığı tarafından 2015 yılında ‘IPARD II 2014-2020’ Karadağ’da Tarım ve Kırsal Sahaların Kalkınması Programı için hazırlanmış SWOT (Güçlü/Zayıf Yönlerle Fırsat/Tehdit Sahalarına dair) Analizi:

GÜÇLÜ YÖNLER

  • Coğrafî konum, iklim ve su kalitesi
  • Hemen hemen hiç hastalık olmaması
  • Aileler tarafından işletilen (taze su) balık çiftlikleri
  • Turistler İyi kalite yerli balığı tercih ediyor
  • Dağıtım zinciri kısa
  • Yüksek kalite balık açısından AB pazarına yakın olması

ZAYIF YÖNLER

  • Yüksek üretim maliyetlerine karşılık düşük üretim kapasitesi
  • İhracat pazarlarını hedefleyerek pazarı çeşitlendirme konusunda kısıtlı fırsat
  • Kredi kullanımında yüksek faiz oranları
  • Üretim planlama bulunmaması ve sektörün zayıf olması
  • Teknik eleman ve inovasyonu destekleyecek eğitim ya da uzman desteğinin kısıtlı olması
  • HACCP’nin kısıtlı uygulanması
  • Yerel tedarikçilerden düşük ve tutarsız tedarik sağlanması
  • İlk elden satışın maliyeti yüksek
  • Katma değerli üretime yapılan yatırım kısıtlı
  • Balkan ülkelerinde kurulu rakiplerden gelen rekabet
  • Üretim ve talep arasındaki farklılık
  • Yerli ürünlerin yüksek fiyatla olması
  • Perakende mağazaları ve alışveriş fırsatlarının kısıtlı olması
  • İzlenebilirliğin olmaması

FIRSATLAR

  • Üretim kapasitesini geliştirme konusunda ciddi ilgi olması
  • Balığa olan yerli talebin artış göstermesi
  • Yeni üretim sistemleri ve balık türleri ve kafes kültüründeki fırsatlar
  • Sahil bölgelerinin bölümlere ayrılması deniz kültürünün gelişmesinde uzun dönemli Stratejiler oluşturmaya olanak tanımakta
  • AB üyeliği ile potansiyel pazarların genişlemesi bekleniyor
  • Turizmden gelen talepte artış ve
  • Hizmetlerle bütünleştirme potansiyeli
  • Serin ve soğuk zincirin daha da geliştirilmesi
  • Pazar erişimini güçlendirmek için birlik ve üretici gruplarının güçlendirilme gereği

TEHDİTLER

  • Özellikle çevre gibi konulardaki faaliyetlerin olumsuz etkileri
  • Yüksek üretim girdi fiyatları
  • Düzgün bir gıda güvenliği olmaksızın turizm ve konutlandırma konusunda sürekli artış olması
  • Üretimde ithal hammaddeye bağımlılık
  • Gıda güvenliği konusundaki Mevzuatın zayıf uygulanması

Karadağ – İnşaat Sektörü Fırsatları

  • İnşaat, bu ülke için potansiyel olarak en iyi endüstri sektörü. Nispeten istikrarlı ekonomik koşullar ve inşaat alanındaki yeni yatırımlar, Karadağ’da inşaat malzemeleri pazarının büyümesine katkı sağlamıştır. Özellikle, Karadağ konut piyasası hızlı bir büyüme deneyimlemekte. Yapı malzemeleri, ülke ekonomisinin en hızlı gelişen sektörlerinden biri.
  • Geleneksel olarak, Karadağ’daki binalar beton alçıpan ile kaplı; teçhizatsız tuğladan ya da, yakın geçmişte, dolgulu tuğla ile çelik takviyeli betondan inşa edildi. Karadağ binaları enerji bakımından verimsiz, ağır ve inşa etmesi uzun zaman alıyor. Ahşap ve çelik çerçeve binalar nadir, yine de Karadağlı inşaatçılar platform çerçeve ahşap yapı ve prefabrik konutlara bakmaya başladı.
  • Çoğu yapı malzemesi, örneğin cam, çimento, boya ve vernik ithal edilmekte. Karadağ inşaat sektöründe uygulanabilir standartlar ve testler henüz mevcut değil. İhracatçı ülkelerden sertifikalı, tanınmış imalatçıların malzemeleri, teknik değerler üzerinden pazarda kabul görmekte.
  • Karadağ’da konaklama ve kentsel pazardaki mevcut durum, ileri teknoloji yapı malzemelerinin teşvik edilmesine imkân sunuyor. Bu sektöre potansiyel oluşturabilecek ihracat şunları içerebilir: ahşap ve vinil pencereler, kapılar, döşeme, mutfak dolapları, asma tavanlar, yalıtım, yapışkan, çimento, kiremit çatı, ısıtma ve havalandırma teçhizatı, klima tesisatı, soğutma ve iklimlendirme sistemleri, çelik yapılar ve imalatlar. Diğer potansiyel ürünler çerçeve kereste, kontrplak, kalıplama, güneş panelleri ve lif levha içerebilir.
  • Ayrıca, Karadağ yeniden yapılanma pazarı uzun vadede önemli ölçüde büyüyebilir, bu alt sektör de şirketlere fırsatlar sunabilir.

Fırsatlar

  • Yapım ve inşaat Karadağ’ın büyüyen sektörlerinden biri. Şirketlere lüks gayrimenkuller, tatil gayrimenkulü, idarî binalar ve ticarî kanallar konusunda fırsatlar sunuyor. Karadağ’ın, yazlık evler ve kayak merkezleri bulunan Adriyatik Denizi’ne yatırım yapması, turizm sektörü için de pazar taleplerine yakıt sağlamakta.

Not: Export.gov tarafından Amerikan şirketlerine yönelik hazırlanan haberi, genelleştirerek yayınlamaktayız.

Kaynak: Export.gov; https://www.export.gov/article?id=Montenegro-Construction (26/7/2019)